همه چیز درباره اقامتگاه بوم گردی (اکوتوریسم)
بوم گردی با هدف حفظ طبیعت و کمتر آسیب رساندن به محیطهای طبیعی ایجاد شدهاند. بیشتر دوستداران طبیعت برای آنکه بتوانند قدمی در این راه بردارند. ترجیح میدهند که به اقامتگاه بوم گردی بروند تا اینکه هتلهای لوکس چند ستاره را انتخاب کنند. چنین اقامتگاههایی به گونهای ساخته شدهاند که کمترین تاثیر را بر محیط زیست باقی میگذارند. نحوه خدماترسانی در این مکانهای اقامتی به شیوه سنتی است. معمولا طبیعت گردی برای بسیاری با بودن در اقامتگاههای دور از دسترس و در دل طبیعت معنا مییابد. در ادامه با ما همراه شوید تا شما را با اکوتوریسم و تفاوت آن با ژئوتوریسم و اقامتگاه بوم گردی آشنا سازیم.

طبیعت گردی یا اکوتوریسم چیست؟
حتما تاکنون کلمه طبیعت گردی یا اکوتوریسم به گوشتان خورده است. همانگونه که توسط انجمن بینالمللی اکوتوریسم تعریف شده است، بوم گردی به سفرهای مسئولانه که باعث حفظ محیط زیست و بهبود رفاه مردم محلی شود، اشاره دارد. هدف از به وجود آمدن گردشگری طبیعت، به حداقل رساندن تاثیرات مخرب توسط گردشگر بر روی محیط زیست است.
یک اکوتوریست از طریق سفر، اتحاد بین جوامع را برای حفاظت و نگهداری محیطهای طبیعی ایجاد میکند.
افرادی که همیشه درگیر و نگران تخریب شدن محیط زیست هستند، از این شیوه و اصول و دستورالعملهای خاص آن پیروی میکنند. همچنین بسیاری برای آنکه در این راه کاملا اصولی پیش روند در دوره های گردشگری شرکت میکنند. شما هم می توانید برای شرکت در دوره گردشگری موسسه آموزش عالی آزاد فن پردازان، روی لینک زیر کلیک کنید و اطلاعات کامل تر این دوره را مشاهده کنید:
شاید با این سوال مهم مواجه شوید که چرا اکوتوریسم برای محیط زیست مهم است؟! در ادامه به این سوال مهم پاسخ دادهایم.
- تمرکز آن بر روی محیطهای بکر و دست نخورده است
- به حفظ محیط طبیعی کمک میکند
- آگاهی فرهنگی و زیست محیطی ایجاد میکند
- ایجاد تجربه مثبت در کنار تشویق و ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست برای بازدیدکنندگان
- تاثیرات مخرب صنعت گردشگری بر روی محیط زیست را به حداقل میرساند
- فرصتهای شغلی و مالی برای مردم محلی هر منطقه ایجاد میکند
- از نظر فرهنگی و گردشگری یک مقصد دیدنی ارتقا را میدهد
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره اهمیت گردشگری، مطلب زیر را از دست ندهید
جایگاه بوم گردی در گردشگری
بوم گردی و گردشگری در ارتباط مستقیم و در یک راستا واقع شدهاند. به طور مثال بوم گردی کمک میکند تا صنعت گردشگری در مکانهای نا شناخته و بکر رونق یابد. از سوی دیگر از آسیب زدن به مکانهای جدید جلوگیری میشود. هدف از به وجود آمدن بوم گردی که جزیی از آن محسوب میشود، رونق گردشگری با طبیعت گردی سالم است. طبیعت گرد، نه تنها به محیط آسیب نمیرساند، بلکه کمک میکند تا از محیط به بهترین شیوه ممکن نگهداری شود.
پس از آن هم این فرهنگ را به جامعه انتقال داده و به همین صورت زنجیرهای از دوستداران طبیعت تشکیل داده میشود. از سوی دیگر بخشی از هدف صنعت گردشگری، ایجاد رونق اقتصادی در محیطهای دیدنی است. این صنعت با این هدف و با ارتقا اکوتوریسم کمک میکند تا چرخه اقتصادی مناطق کمتر شناخته شده به راه بیفتد. به جای آنکه مردم محلی برای شغل پیدا کردن به شهرهای بزرگ بروند. میتوانند با استفاده درست و بهینه در همان محل زندگی خود، شغل ایجاد کنند.

انواع بوم گردی
تنها یک راه برای پایدارتر کردن سفرها وجود ندارد. گردشگران میتوانند به شیوههای مختلف از بوم گردی یا همان گردشگری مسئولانه لذت ببرند. در ادامه به چند نوع از بوم گردی اشاره میکنیم.
بوم گردی اقلیمی
این نوع بوم گردی در محیطهایی ارائه میشود که امکان تماشای پرندگان، پیادهروی و هر نوع تفریح سالم برای افراد وجود دارد. معمولا در چنین محیطهایی اقامتگاه بوم گردی با استفاده از مواد پایدار و در مکانهای دور افتاده ساخته میشوند.
بوم گردی کشاورزی
اکوتوریسم کشاورزی بر روی بازدید از جوامع مزرعه روستایی متمرکز است. افراد با همکاری جامعه محلی پایدار، میتوانند با یادگیری و آموزش، روشهای کشاورزی یک منطقه خاص را یاد بگیرند. از این طریق برای افراد محلی فرصت شغلی ایجاد میشود.
بوم گردی جنگلی
از آنجا که جنگلها یکی از مهمترین سرمایههای محیط زیست به شمار میآید. بوم گردی جنگل میتواند دریچهای برای حفظ، نگهداری و ترویج گردشگری مسئولانه در محیط زیست باشد. بی توجهی به محیط جنگل و عدم رعایت اصول حفظ محیط در حین طبیعت گردی میتواند منجر به نابودی بسیاری از گونههای گیاهی شود.
بوم گردی بیابانی
در چند سال اخیر طبیعت گردی بیابانی و به اصطلاح کمپینگ کردن در بیابان و صحرا فراوان شده است. اما کمپینگ کردن در بیابان بدون توجه به اصول حفظ محیط، میتواند خسارتهای جبران ناپذیری به طبیعت وارد کند. معمولا سفر به مناطق با آب و هوای بیابانی، کمتر مورد توجه گردشگران قرار میگرفت. به همین دلیل بوم گردی بیابان بهانهای شد تا هم این مناطق گردشگر پذیر شوند، هم فرصتهای شغلی برای افراد محلی به وجود آید.
معمولا در چنین مکانهایی اقدام به احداث اکوکمپ یا همان اقامتگاه بوم گردی مناسب مناطق بیابانی میکنند، تا کویر نوردان بتوانند شب را با خیال راحت در دل طبیعت بگذرانند.
بوم گردی ساحلی
تا به حال برایتان پیش آمده که به کنار دریا بروید و در سمتی از ساحل چشمتان به یک اقامتگاه بوم گردی بخورد؟! این همان چیزی است که طبیعت گردی ساحلی به دنبالش است. یعنی به جای آنکه در کنار ساحل دریا به ساخت ویلاهای آنچنانی پرداخته شود. برای حفظ محیط زیست دریایی و ساحلی و به تبع آن افزایش آگاهی مردم و ایجاد شغل برای مردم محلی، اقدام به ساخت اقامتگاه بوم گردی میشود. بوم گردی ساحلی کمک میکند تا ساحل دریا و محیطهایی از این دست سالم، بکر و دست نخورده باقی بمانند.
چقدر خوب میشود به هر ساحلی که قدم میگذاریم، به جای دیدن آشغالهای ساختمانی، پلاستیک و یا هر چیز دیگری، ساحل تمیز و بدون زباله را ببینیم. بوم گردی ساحلی کمک میکند تا به جای احداث مراکز خرید بزرگ در کنار دریا، افراد محلی با استفاده از مواد پایدار و یا تجزیه پذیر بازارهای محلی و ساحلی بسازند و به کسب و کار خود رونق ببخشند. جدای از آن معمولا طبیعتگردان ساحلی از دیدن چنین منظره فوقالعاده لذت میبرند.
بوم گردی کوهستانی
یکی دیگر از مشهورترین بوم گردی در جهان بوم گردی کوهستانی است. معمولا این نوع طبیعت گردی برای آن دسته از افرادی که به دنبال ماجراجویی در دل طبیعت هستند، جذابیت دارد. به نوعی گردشگر را به تماشای انواع گونههای گیاهی و جانوری، آن هم از نمای نزدیک دعوت میکند. اهداف آن نیز همانند سایر انواع بوم گردی است و چه بسا به مسئولیتپذیری بیشتری هم نیاز دارد. افراد برای شرکت در بوم گردی کوهستانی باید از سلامت جسمی برخوردار باشند.
بررسی اقامتگاه بوم گردی در ایران
همانگونه که قبلا اشاره کردیم اقامتگاه بوم گردی به مکانی گفته میشود که در دل طبیعت بکر و با استفاده از مواد پایدار ساخته میشود. معمولا در ایران این اقامتگاهها توسط مردم محلی ساخته و اداره میشوند. جالب است بدانید افراد به محض ورود به اقامتگاه، به تبع از محیط و اصل بوم گردی سعی میکنند کمترین آسیب را به محیط وارد کنند. پیشینه شکلگیری اولین خانه بوم گردی در ایران به اواخر دهه 80 باز میگردد. حال ببینیم چنین اقامتگاههایی در ایران چه ویژگیهایی دارند و چه خدماتی ارائه میدهند.

طراحی بومی
اولین نشانه و مشخصهای که بیشتر اقامتگاههای بوم گردی در ایران دارند، طراحی بومی و محلی آنهاست. طراحی بومی که از نژاد، فرهنگ و پیشینه آن منطقه نشات گرفته است. به عنوان مثال معمولا در شمال ایران خانههای بومگردی با استفاده از خانههای قدیمی بنا شدهاند. یا اینکه به همان سبک قدیمی یعنی خانههای شیروانی دو طبقه با چوب و سایر مواد پایدار ساخته میشوند. در مرکز ایران، خانههای بوم گردی معمولا در عمارتهای تاریخی شکل میگیرند و یا همانند گذشته با استفاده از خشت و گل ساخته میشوند.
به طور کلی هدف از طراحی سنتی و بومی چنین اقامتگاههایی ترویج فرهنگ و سنت یک منطقه است.
حضور میزبان در اقامتگاه
معمولا در اقامتگاههای بوم گردی در ایران میزبان با لباس محلی در آنجا حضور دارد. چه کسی بهتر از میزبان میتواند، گردشگران را راهنمایی کند؟! همانکه او با لباس محلی حضور خود را اعلام میکند، سعی دارد که فرهنگ منطقهاش را به فرد میهمان نشان دهد. این ویژگی باعث میشود تا تعامل بهتری در بین افراد صورت گیرد و فرهنگ و سنت اصیل یک منطقه به مرور زمان از بین نرود.
دکوراسیون متفاوت
ممکن است شما در طی سفر به منطقهای اقامت در هتل را انتخاب کنید. هتل میتواند یک مکانی مانند خانه شما باشد و از یکسری دکوراسیون تکراری در آن استفاده شود. اما یکی از ویژگیهای دیگری که اقامتگاه بوم گردی را از سایر مکان های اقامتی متمایز میکند، دکوراسیون داخلی بومی و متفاوت آن است. در بیشتر مواقع دکوراسیون اقامتگاه از فرهنگ و سنت آن منطقه نشات میگیرد. حتی این تفاوت در شمال، جنوب، شرق و غرب ایران هم دیده میشود.
همه اجزای یک خانه بوم گردی در ایران، معمولا نشانگر فرهنگ متفاوت و منحصر به فرد همان منطقه هستند.
پذیرایی از میهمانان با انواع غذاهای محلی
از دیگر ویژگیهای یک خانه بوم گردی در ایران، پذیرایی از میهمانان با غذاها و نوشیدنیهای محلی است. در اینجا خبری از آشپزخانههای مجلل نیست. آنها یک آشپزخانه سنتی با تعدادی آشپز محلی دارند که با استفاده از مواد ارگانیک و محلی برای شما غذا میپزند. برایتان نوشیدنیهای محلی آماده و با میان وعدههای بومی خود از شما پذیرایی میکنند. آنها خودشان نان میپزند و گاهی هم خودشان با گندم آرد درست میکنند. لذت خوردن نان آن هم با آرد محلی را نمیتوان با نانهای ماشینی مقایسه کرد.
جالبتر از همه اینکه غذاها را در ظرفهای محلی و سنتی مرسوم همان منطقه خود، سرو میکنند. از هیچگونه ظروف پلاستیکی استفاده نمیکنند. ظروف پلاستیکی تا دلتان بخواهد میتواند به محیط یک طبیعت بکر آسیب برساند.
ارائه خدمات رفاهی و بهداشتی
در اقامتگاه بوم گردی قرار نیست که همانند هتل هر اتاق حمام و سرویس بهداشتی جداگانه داشته باشد. در اینجا معمولا یک حمام و سرویس بهداشتی قرار داده میشود و افراد به صورت مشترک از آن استفاده میکنند. نحوه ارائه خدمات هم کاملا متفاوت است. برای دریافت هر چیزی باید با افراد آشپزخانه و یا میهماندار رو در رو صحبت کنید.
جای خواب متفاوت و سنتی
قرار است شما به خانه سنتی بروید و همانند مردم بومی چند روزی را در آنجا بگذرانید. بنابراین انتظار تخت و سرویس خواب لوکس را نداشته باشید. اکثر اقامتگاههای بوم گردی در ایران به صورت سنتی امکان خوابیدن بر روی زمین را برای میهمانان فراهم میکنند.
کمکهای اولیه و خدمات پزشکی
با توجه به اینکه خانههای بوم گردی از محیطهای شهری دور هستند، دسترسی نزدیکی به محیطهای درمانی ندارند. به همین دلیل بیشتر سعی میکنند تا مجوزهای لازم در مواجهه با حوادث غیر قابل پیش بینی را دریافت کنند.
برگزاری مراسمهای محلی
یکی از برنامههای سرگرم کننده و تفریحی در اقامتگاه بوم گردی در ایران، برگزاری مراسم و آیینهای محلی است. به هر حال همه خانههای بوم گردی وظیفه دارند تا بخشی از فرهنگ بومی منطقه را با اجرا کردن مراسم محلی به گردشگران نشان دهند.
حالا ببنیم اقامتگاههای بومگردی در ایران چه کمکی به بکر نگه داشتن محیط زیست میکنند:
- مدیریت پسماند و جداسازی زبالههای خشک و تر
- صرفهجویی در مصرف آب
- مدیریت و استفاده درست از انرژی برق و گاز

تفاوت اکوتوریسم و ژئوتوریسم
اکوتورسیم به معنای واقعی کلمه به سفر مسئولانه همراه با حفظ محیط زیست، افزایش آگاهی افراد، ایجاد شغل برای مردم بومی و تفسیر و آموزش آنها تمرکز دارد. این آموزش شامل میهمانان و کارکنان در کنار هم است. این شاخه مهم از طبیعت گردی سعی دارد تا افراد را به این نقطه برساند. تا تاثیرات ناشی از رفتار اجتماعی و روانی و حتی جسمی افراد بر روی محیط زیست به حداقل برسد. به تبع آن آگاهی و احترام به محیط زیست و فرهنگ ایجاد شود.
در مقابل ژئوتوریسم به گردشگری گفته میشود که ویژگی جغرافیایی و زیبا شناسی یک منطقه یا یک محل را ارتقا ببخشد. جالب است بدانید که این شاخه از گردشگری، اکوتوریسم را در دل خود جای داده و به اصول آن پایدار و معتقد است. ژئوتوریسم اعتقاد دارد که درآمد حاصل از گردشگری باید برای حفظ محیط زیست استفاده شود. تا باعث ترویج فرهنگ استفاده درست از محیط زیست بدون آسیب زدن به آن شود. ژئوتوریست اعتقاد دارد که ترویج فرهنگ و ماندگاری هر محیط جغرافیایی به شکل طبیعی به نفع بازدیدکنندگان و ساکنان محلی است. یکی از مزایای اصلی ژئوتوریسم، بهبود اقتصاد مردم محلی است.



برای راهنمایی و ثبت نام تماس بگیرید: ۰۳۱۴۵۶۵